Leestijd: 5 minuten

Waar ontmoeten wij onze toekomstige levensgezellen? Op het internet circuleert een interessant onderzoek van de universiteit van Stanford (Californië), dat glashelder aan het licht brengt hoe de plaatsen van ontmoeting zijn veranderd.

Op een begeleidende video kunnen we zien dat mannen en vrouwen / jongens en meisjes elkaar vroeger leerden kennen in de sociale omgeving van familie, vrienden en school. Al in de jaren zestig van de vorige eeuw begint er iets te veranderen. Jonge stellen ontmoeten elkaar vooral in de eigen vriendenkring en in het uitgaansleven (bar/restaurant, etc.) . Maar de grootste verandering voltrekt zich na de laatste eeuwwisseling. Het internet neemt razendsnel de koppositie over onder de plaatsen waar jongens en meisjes met elkaar ‘daten’: van een paar procent in 2002 naar ruim 60 procent in 2024. In de eigen vriendenkring, onder collega’s, in het uitgaansleven en in de familie – ontmoetingen dus in het werkelijke leven – neemt het percentage alleen nog maar af.

We vermoedden dit natuurlijk al wel, sterker: we wisten het natuurlijk, maar als we in een videootje van één minuut zien hoe ongekend vlug de ontwikkeling zich heeft voltrokken,  staan we er toch weer even van te kijken. Digitaal daten – als vervanging van de oude liefdesbrief – hoeft op zich, als nieuw communicatiemiddel, geen probleem te zijn, maar we moeten wel bedenken dat er met dit digitale daten heel veel mee komt.

Het probleem van ‘daten’

In een interview met het Reformatorisch Dagblad legt het echtpaar Jürgen en Sherida Tholel heel precies de vinger bij de reden waarom deze ontwikkeling zo zorgwekkend is. Jürgen en Sherida zijn actief binnen de Family Bible Church in Rotterdam, een gemeente waar nogal wat mensen lid van worden die uit de wereld zijn getrokken, en die vanuit dat verleden heel goed weten wat er in de wereld te koop is. Vaak hebben ze daar de rest van hun leven last van, ook van de (vaak vele) relaties die ze zijn aangegaan. Het grote probleem van het ‘daten’ onder jongeren: ‘De standaard is dat daten buiten het blikveld van ouders gebeurt. Daar begeven ze zich in een onveilige wereld, waarin veel leed is.’ Zo zijn kerkelijke jongeren al heel jong seksueel actief, zeggen Jürgen en Sherida. Zij verwijzen daarbij naar 1 Korinthe 6:10 om aan te geven dat vele jongeren zich in een levensgevaarlijke situatie bevinden wat betreft de staat van hun ziel.

Dit zou de reden moeten zijn dat relatievorming onze voortdurende aandacht moet hebben. Hoe en waar kunnen jonge mannen en vrouwen elkaar leren kennen, welke omgeving is veilig en biedt bescherming, bij wie kunnen zij terecht voor ervaring en wijsheid bij het beantwoorden van de grote vragen die op hen af komen?

Brede samenwerking

Bijbels Beraad M/V heeft in juni vorig jaar een congres over dit onderwerp gehouden en in het afgelopen weekeinde samen met de mensen van de Family Bible Church (FBC) een bijeenkomst belegd voor ouders en voor jonge mensen. Er waren lezingen en workshops, en de verslagen zijn elders op deze website te raadplegen.

Het is veelzeggend dat dit congres voortvloeit uit de samenwerking tussen FBC en BB M/V. Dat toont aan hoe breed de problematiek leeft – niet alleen onder recente bekeerlingen met een verleden, maar ook onder reformatorische en evangelische christenen. Vermoedelijk komt dat omdat traditionele christenen (christenen die in en bij het geloof zijn opgevoed, bedoel ik, en die geen werelds verleden kennen) te gemakkelijk over relatievorming denken. Als de jongen of het meisje maar van de goede kerk is, dan zit het wel goed. En voor de rest van de vorming op dit gebied hebben we de eigen scholen.

Dat ging misschien ook wel lang goed, omdat de ontmoeting in de eigen gemeente, op reformatorische scholen en in de eigen (gesloten) vriendenkring plaatsvond. Maar die wereld is natuurlijk opengebroken door internet en sociale media, en dat maakt dat jongeren die traditioneel- christelijk zijn opgevoed, zich in de onveilige omgeving van dating sites begeven, ‘waar veel leed is’, zoals het echtpaar Tholel zegt.

Gekoesterd

Nieuwe technische middelen en een tekort aan alertheid op dit gebied hebben er ook toe geleid dat wij bepaalde tradities niet hebben gekoesterd, bij voorbeeld die van ‘ hofmakerij’, een klassieke, direct door het christelijk geloof geïnspireerde manier die onze cultuur lang heeft gestempeld. Het woord ‘hof’ verwijst symbolisch naar een tuin, waar een jongen en een meisje elkaar in een veilige omgeving en met schroom ontmoeten en leren kennen. Maar zij zijn niet de enigen in die hof. Beiden maken deel uit van sociale verbanden, van een gezin en een familie en van een kerkelijke gemeenschap. Gebaseerd op de overtuiging dat de keuze van de levenspartner, met wie geen contract maar een verbond wordt aangegaan, de belangrijkste keuze in het leven is, begeleiden ouders, grootouders, leden van de kerkelijke gemeente (vaders en moeders in Israël) en ambtsdragers, jonge mensen op het onzekere pad van de relatievorming.

Het verbond Gods

Zien we in deze dagen het begin van een kentering, van een terugkeer naar de onveilige wereld van het internet naar de (als het goed is) veilige kring van familie en gemeente? Er zijn hoopvolle tekenen. Die bestaan uit genoemde congressen en publicaties die vanuit de kring van Bijbels Beraad M/V tot stand zijn gekomen – samen met andere organisaties waarmee op dit punt wordt samengewerkt, zoals FBC en IKC – maar ook uit de duidelijke doorwerking daarvan. Ook het Reformatorisch Dagblad heeft inmiddels onder zijn lezers een enquête uitgezet over de rol van ouders bij de relatievorming van hun kinderen. Dergelijke initiatieven bevorderen de bewustwording met betrekking tot deze problematiek.

Dat is een zeer heuglijke ontwikkeling. Vanuit Bijbels perspectief wordt in dit verband vaak verwezen naar Genesis 24, waar Abraham de oudste knecht van zijn huis de opdracht geeft om een vrouw voor zijn zoon Izaäk te gaan zoeken. Izaäk mocht geen vrouw nemen uit de dochteren der Kanaänieten omdat die (volgens de kanttekening bij het derde vers) ‘gans afgodisch’ waren, ‘grote zondaren en buiten het verbond Gods’. En als Eliëzer Rebekka heeft gevonden en zij in Kanaän terugkeren, treffen zij Izaäk biddend in het veld, ‘tegen het naken van de avond’. Izaäk bracht Rebekka in de tent van zijn moeder, en ‘zij werd hem ter vrouw, en hij had haar lief’.

De hierboven geciteerde kanttekening bij Genesis 24:3 over ‘het verbond Gods’ is essentieel. Want het is binnen die context dat ons grote voorrechten ten deel vallen. Hier worden ons ‘de woorden Gods toebetrouwd’ (Romeinen 3:2), ‘de aanneming tot kinderen, en de heerlijkheid, en de verbonden, en de wetgeving, en de dienst Gods, en de beloftenissen’ (Romeinen 9:4). Hier alleen is de ervaring, de wijsheid , de fijnzinnigheid, en het besef van de afhankelijkheid van God, die onze belangrijkste Gids moet zijn.

Het gaat dus om liefdevolle ouders, die met en voor hun kinderen bidden, hun op hun wankele schreden ondersteunen, in de hoop dat zij een levenspartner mogen vinden met wie zij samen kunnen delen in de voorrechten van het verbond Gods, in de hoop en verwachting (want die voorrechten op zich zijn niet genoeg) dat die voorrechten zullen worden gezegend tot een leven dat waarlijk tot eer van God mag zijn. Dat is wat er bij dit belangrijke onderwerp, bij die terugkeer van de wereld van apps en datingsites naar familie en gemeente, uiteindelijk op het spel staat.