Veel christenen zien niet welk gevaar er schuilgaat in het neomarxisme. In ons vorige artikel probeerden we te schetsen wat het neomarxisme inhield. Dit artikel is een oproep aan christenen (en vooral kerkelijke leiders) om op te staan en de boodschap van het christendom duidelijk uit te spreken.
In het eerste deel van dit artikel hebben we gezien hoe het neomarxistisch denken afgelopen jaren grote invloed heeft gehad. Denk maar aan de vele veranderingen in het politiek en maatschappelijk landschap van ons land.
We hebben gezien dat het neomarxisme voortkwam uit het oude marxisme, maar is aangepast aan de tijd van nu. Het vroegere marxisme vond dat alle mensen even rijk (of even arm) moest zijn. Uit dit marxisme kwam het communisme voort, waarbij mensen geen persoonlijk bezit meer hadden, maar waarbij alles van de staat was.[1] Het neomarxisme gaat dus nog veel verder dan Karl Marx ooit ging. Ook met betrekking tot macht, identiteit en sociale rechtvaardigheid zou iedereen gelijk moeten zijn.
Het eerste deel werd afgesloten met een uitdaging. In dit deel wil ik onze focus richten op de gevolgen ervan voor het kerkelijk leven. Het zou ontzettend naïef van ons zijn als we zouden denken dat de christelijke kerken immuun gebleven zijn voor deze stroming, die regelmatig leidt tot discussie, verandering en herpositionering binnen kerkelijke gemeenschappen.
Nalatigheid van kerkleiders
Vele christelijke kerken in Nederland zijn door neomarxistisch denken kritischer gaan kijken naar hun eigen rol in de samenleving. We zien dat thema’s zoals sociale rechtvaardigheid, inclusie en solidariteit een prominentere plek kregen in preken en beleid van vele kerken op het linker spectrum. Die kerken zetten zich vaker in voor kansarmen, vluchtelingen en minderheden, waarbij ze soms expliciet afstand nemen van traditionele, conservatieve standpunten. Maar van lieverlee zien we dat ook op de rechterflank opduiken onder de noemer van gehoorzaamheid aan de overheid en burgerschap onder de dekmantel van “rentmeesterschap”.[2]
Velen binnen christelijk Nederland zien het gevaar ook niet.[3] Het neomarxistische denken doet zich vaak voor alsof het lief en rechtvaardig is. In werkelijkheid is het echter een totalitair systeem waarin mensen moeten doen wat de overheid wil. De Heere onze God speelt daarin absoluut géén rol. Het is een manier van denken zonder geloof in God. De mens is zichzelf tot god geworden (Gen. 3:4-5).[4]
Ten diepste is het buitengewoon vreemd, dat veel christenen hier zomaar in mee kunnen gaan. Het lijkt soms wel alsof kerkleiders en christelijke politici hun verantwoordelijkheid niet durven nemen om te zeggen wat ze echt van deze ontwikkelingen vinden. Zijn ze bang voor kritiek of voor de zogenoemde “cancelcultuur” (mensen die anderen, meestal op een agressieve en dreigende manier, buitensluiten vanwege hun mening)?[5]
Deze kerkleiders en christelijke politici schijnen het niet door te hebben dat ze met dit lafhartig gedrag de Heere ons God onteren. Ten diepste denken ze onbetamelijke dingen van Hem (Hos. 4:6). Daardoor worden veel gewone kerkbezoekers niet gewaarschuwd voor wat er geestelijk aan de hand is. We lijken na de laatste twee eeuwen van verlicht denken midden in een hevige geestelijke strijd te zitten. Die is meer dan een meningsverschil tussen mensen.[6]
De kerken moeten wakker worden en hun leden gaan voorbereiden op deze strijd. Christenen moeten een licht zijn in deze wereld, en niet een kaars onder een korenmaat. We mogen niet stil blijven zitten met een “boekje in een hoekje”. We moeten contact durven zoeken met mensen die het christelijk geloof niet meer kennen en hun uitleggen wat we geloven en waarom we dat geloven.[7] In een artikel van Henk van den Berge over wantrouwen tegen de kerk, zegt hij heel treffend: “Laten we de blik niet alleen op eigen kring richten, maar ook naar buiten.”[8]
Ouders moeten hun kinderen thuis leren om voor hun geloof op en uit te komen. Dat is belangrijker dan alleen wat ze op school of op catechisatie leren of meekrijgen. Zo hebben ouders ook bij de doop van hun kinderen beloofd om ze in het geloof op te voeden. Dat moeten vele ouders van nu echt serieus gaan nemen.
Conclusie
Hoewel het neomarxistisch denken zogenaamd kansen biedt voor vernieuwing en relevantie, is het in werkelijkheid een bedreiging voor de kern van het christelijk geloof. Als kerken zich teveel aanpassen aan maatschappelijke trends, verwatert de unieke boodschap van het evangelie. Doordat het neomarxisme in sommige kerken meer voet aan de grond krijgt dan in andere, kan dit leiden tot polarisatie binnen en tussen kerken.
Juist nu moeten de kerken in Nederland echter dringend samen gaan werken en een nationale vasten- en biddag uitroepen. We leven in een moeilijke tijd — misschien zelfs in de eindfase van de eindtijd — wie zal het zeggen. Laten we nooit vergeten dat het Gods wil is wat geschieden zal, denk aan het boek Job. God de Heere regeert en niets overkomt Hem. We hebben onze ogen, (in gebed), op de Heere Jezus te houden en niet op de golven (Matth. 14:30).
Tenslotte moet ik denken aan de woorden van Theodorus van der Groe, een bekende predikant uit de tijd van de Nadere Reformatie. Van der Groe riep mensen op: “breng zo de tijd door in vasten en bidden, of de Heere nog eens in genade op u wilde neerzien.”[9]
“Gods Woord houdt stand in eeuwigheid en zal geen duimbreed wijken.
Beef, satan! Hij, die ons geleidt, zal u de vaan doen strijken!
Delf vrouw en kind’ren ’t graf, neem goed en bloed ons af,
het brengt u geen gewin: wij gaan ten hemel in en erven koninkrijken!”[10]
Maranatha – kom haastiglijk, Heere Jezus.
Pierre J. Beaujon is docent in het voortgezet onderwijs en woordvoerder van Christenen Coalitie
[1] Het communisme is socialistisch, maar het socialisme is niet communistisch! Het socialisme streeft meer naar een eerlijke verdeling, het laat in beperkte mate privébezit toe en richt zich op sociale rechtvaardigheid. Het communisme daarentegen streeft naar volledige gelijkheid en klasseloosheid. Iets anders gezegd, socialisme ziet de staat als middel om ongelijkheid te verminderen. Maar het communisme wil uiteindelijk een samenleving zonder staat, maar gebruikt de staat als overgangsfase.
[2] Burgerschap is niet zo onschuldig als het lijkt. Het vormt onderdeel van Agenda 21 (ook wel bekend als Agenda 2030), wat langzamerhand de normaalste zaak aan het worden is. Terwijl burgerschap bij de duurzaamheidsdoelstellingen van Agenda 21 hoort. Zie https://www.bijbelsberaadmv.nl/2025/10/03/de-gevolgen-van-agenda-21-voor-reformatorische-scholen/
[3] De Britse theoloog en puriteinse predikant Matthew Mead (1630-1699) schrijft in zijn boek Jong onder het juk van Christus, dat de welvaart een grote vijand is van een christen, het maakt ons geestelijk lui en onverschillig. Is dat niet wat we nu ook rondom ons heen zich ziet afspelen…? Geen wonder dat we dan het neomarxisme niet herkennen als “sluipend gevaar”.
[4] Ten diepste is het communisme een visie van de mens zonder de Heere God. De Amerikaanse journalist en spion Whittake Chambers beschrijft het communisme, (in zijn boek Witness, 1980, op blz. 8), als de visie van de menselijke geest die de Heere God vervangt als de creatieve intelligentie van de wereld. “Het is de visie van de bevrijde menselijke geest, door de kracht van zijn rationale intelligentie, die de bestemming van de mens een nieuwe richting geeft en het menselijk leven en de wereld reorganiseert.” Precies hetzelfde zien we terug in het neomarxistische denken.
[5] In deel 1 had ik het over de vraag over wat er zou gebeuren als D66 aan de macht zou komen. Het zou helemaal niet vreemd zijn als we te maken krijgen met soft despotisme. In het bijzonder op de scholen. Zie https://www.bijbelsberaadmv.nl/2025/12/24/regering-d66-christenvervolging/
[6] Denk maar aan Efe. 6:12, waar staat: “we hebben niet te strijden tegen vlees en bloed, maar tegen de overheden, tegen de machten, tegen de geweldhebbers der wereld der duisternis dezer eeuw, tegen geestelijke boosheden in de lucht.”
[7] Zou het kunnen zijn dat we te maken hebben met “cultuurchristendom” en meer niet? Uit gewoonte dragen we ons “geloof” uit en anderen wellicht uit principe. In de theologie noemen ze dat: formalisme. De gemeenteleden worden niet uitgelegd dat de taak van een christen is om het evangelie uit te dragen. Ten diepste is ieder christen een “gedwongen evangelist. Maar we blijven al te vaak hangen bij “bekering” en verder komen we niet. Geen wonder dat het dan zo donker in de samenleving wordt. Het doet mij denken aan de vermoedelijke dwaling der epicureeën, niet het deïsme maar het determinisme, uit NGB artikel 13: God moet het doen, en verder komen we niet.
[8] De slechte imago kerk, R.D. 2 juni 2020. We moeten leren het christelijk geloof zo te verwoorden dat het te volgen is voor buitenstaanders, aldus European Conservative.
[9] Verzameling van viertien nagelatene biddags-predikatiën door Theodorus van der Groe
[10] Een vaste burcht is onze God, het vierde couplet van het Lutherlied.
