Ik vermoed dat er nauwelijks één zonde is die zo veel voorkomt en zo weinig besproken wordt als pornografie. In de strijd tegen de zonde is dat bespreken echter zeer noodzakelijk. Hoe kun je dan werken aan een gemeente waar daar echt ruimte voor is?
In vrijwel alle ervaringsverhalen van mensen die gered zijn uit de klauwen van pornoverslaving klinkt door, hoe belangrijk het moment was dat het open en bloot op tafel kwam – richting eigen man of vrouw, of richting een vertrouwde vriend (vergelijk Jacobus 5:16). Waarom is die openheid zo belangrijk? In de eerste plaats, omdat zonde beleden moet worden. Bij een zonde die zo schaamtevol is als pornografie, duik je er liever voor weg, ook tegenover jezelf. Uitspreken betekent het in de ogen kijken. In de tweede plaats, omdat de duivel juist van de eenzaamheid gebruik maakt om mensen er mee te bespringen. Uitspreken betekent de eenzaamheid doorbreken. God wil in deze weg Zijn zegen geven.
Maar hoe kom je zo ver? Dat heeft een persoonlijk aspect. Al zes jaar geleden gaf een ervaringsdeskundige zeven tips. Er is ook een gemeenschappelijk aspect. Hoe kun je nu werken aan een gemeente waar echt ruimte is om voor de dag te komen met je strijd met pornografie? Tijdens de workshop op de conferentie in Leerdam kon ik dit slechts aanstippen, ik wil daarom de aanwezigen én anderen via deze route graag vijf adviezen meegeven.
1. Benoem het in de prediking. De preek is de enige plaats om heel de gemeente te kunnen bereiken. Wanneer daar slechts in bedekte termen over zonde wordt gesproken, zal de gemeente leren om ook hooguit in bedekte termen over zonde te spreken. Een predikant geeft immers de indruk dat het te schaamtevol is; dat zal iemand die verstrikt zit in pornografie bevestigen in zijn gevoel dat hij zich alleen maar moet schamen. Er zijn genoeg momenten waarop een predikant porno concreet kan benoemen, zonder expliciet te zijn (al is het maar omdat er kinderen in de kerk zijn). Dat is nodig, want na alle onderzoeken van de afgelopen tijd kan niemand meer doen alsof het in zijn gemeente een zeldzaamheid is…
2. Toon kwetsbaarheid. Porno is een afzichtelijke zonde. Dat moet ook zo gezegd worden. Een nadeel daarvan zou kunnen zijn, dat gemeenteleden denken dat zij welhaast de enige moeten zijn, en dat zéker de predikant geen weet heeft van de worsteling. De toon luistert daarom zo nauw! Laten predikanten spreken als zondaar tot zondaren. Een predikant hoeft zijn gevoelens niet in de etalage te zetten om toch voelbaar te maken dat hij weet waar zijn gemeenteleden mee kunnen worstelen.
Ditzelfde geldt trouwens in het pastoraat. Wanneer een ouderling slechts met scherpe woorden tegen zonden kan waarschuwen, is de kans nihil dat een gemeentelid zijn hart zal luchten. Wanneer hij (zonder theatraal te doen) laat voelen dat hij weet wat het is om van genade te leven, dan zal die openheid er veel eerder zijn.
Houd ook rekening met kwetsbaarheid. Porno in zijn lelijkste vormen benoemen zal weinig positieve respons geven. Maar aanhaken bij wat vrijwel iedereen ervaart (reclames, schaarsgeklede dames) maakt de drempel lager. Instemmende reactie op dat ‘gewone’ kan opening geven voor het (nog) meer schaamtevolle.
3. Geef aandacht. Tijdens de workshop vroeg ik de aanwezige ambtsdragers, wie van hen tijdens het huisbezoek wel eens over pornografie had gesproken. In het licht van de intensiteit van het probleem was het aantal opgestoken vingers opmerkelijk laag. Echter, een behoorlijk groter aantal gaf aan, wel op ándere momenten hierover te hebben gesproken, bijvoorbeeld één op één. Meestal zijn die ook veiliger dan het huisbezoek – waar meestal twee ambtsdragers zijn én vaak ook andere gezinsleden.
Maar zouden uw gemeenteleden het durven, zouden ze de indruk hebben dat u daar echt toegankelijk voor bent? Een oudere oud-ouderling van een echt grote gemeente vertelde me, dat hij ál zijn 20-pluscatechisanten na de catechisatie afzonderlijk sprak. Verschillende keren maakte hij het mee dat ze dan met een geheim voor de dag kwamen. Geeft u de jongeren die gelegenheid? En als u tijdens huisbezoek aanvoelt dat de huisvader wel eens met pornografie zou kunnen worstelen, wat doet u dan? Er rechtstreeks naar vragen is vaak te confronterend, maar stel uw vragen zo dat hij de ruimte voelt om het wél te doen. Meestal zal dat niet gebeuren. Als u aanvoelt dat er toch wat ligt, stel dan voor (tijdens het huisbezoek óf in een telefoontje de volgende dag) om tijdens een wandeling samen door te spreken.
4. Vorm kleine kringen. Degenen die in de gemeente wél over pornografie gesproken hadden, deden dat niet slechts één op één maar soms ook in kringverband: een vriendenkring, een gebedskring, een mannengroep. Zo’n kring is dan klein en vertrouwd genoeg om persoonlijke worstelingen te delen. Het zou zeker in een grote gemeente goed zijn als hier ruimte voor was, en niet alleen voor een mannenvereniging met vijftig aanwezigen – waar meestal niemand zijn hart durft openen. De gemeente van Rome is een mooi voorbeeld: Paulus beschouwt haar als één gemeente, maar in hoofdstuk 16 blijkt dat men (ook) bij elkaar komt in afzonderlijke huizen.
Gelukkig zijn er steeds meer gemeenten die hier gestalte aan geven, middels een mentorsysteem, JV-kamp, vrouwenochtenden o.i.d. Voor andere gemeenten is dit echter onbekend terrein, misschien ook wel spannend. Hier kunnen (net als met de vroegere gezelschappen) inderdaad dingen mis gaan, en daarom vraagt het ook voorzichtigheid. Maar er kunnen ook dingen goed gaan, op een manier die ánders niet haalbaar is.
5. Stimuleer verantwoordelijkheid. Bij dit laatste punt klinkt al wel door, dat de ambtsdrager niet per se degene hoeft te zijn bij wie het hart open gaat. Natuurlijk is het belangrijk dat een ambtsdrager zich er echt open voor stelt, maar hij hoeft niet alles te doen. Het kan die pornoverslaafde even veel helpen als hij zijn hart kan luchten bij een ‘gewoon’ gemeentelid. Diegene moet dan echter wel beseffen die medeverantwoordelijkheid te dragen. Zo is het wel, maar zo beleven we het niet: dat alle leden zorg hebben te dragen voor het lichaam (1 Korinthe 12).
Spreek daarom gemeenteleden in prediking en tijdens doordeweekse bijeenkomsten aan op hun verantwoordelijkheid. Om er echt te zijn voor broeders en zusters. Om oog te hebben voor kleine signalen, en dan ook door te vragen. Om tijd te nemen om met een jongere of oudere op te trekken. Vertrouwenspersonen hebben hierin een specifieke verantwoordelijkheid, maar ten diepste geldt het voor elk gemeentelid, dat hij geroepen is andermans lasten mede te dragen (Galaten 6:10).
Dit alles vraagt wel om organisatie, maar is niet te organiseren. Een geestelijk ‘effectieve’ kerk is een geestelijk werk. De juiste scherpte, ootmoed, aandacht, nabijheid en verantwoordelijkheid te kennen – dat hebben we niet uit onszelf. Daarom dient dit alles gepaard te gaan met het gebed om de leiding van de Heilige Geest en de kracht van Christus. Hij is het Hoofd van Zijn Kerk – zou Hij dan geen zorg willen dragen dat onze gemeenten lévend kunnen zijn?
Steunt u onze berichtgeving en wilt u het mogelijk maken dat we vaker dergelijke bijeenkomsten organiseren? Maak dan een gift over via de link of maak geld over naar NL10INGB0006607383 t.n.v. Stichting Bijbels Beraad M/V. Alvast hartelijk bedankt!
Een open gemeente, hoe doe je dat?
Ik vermoed dat er nauwelijks één zonde is die zo veel voorkomt en zo weinig besproken wordt als pornografie. In de strijd tegen de zonde is dat bespreken echter zeer noodzakelijk. Hoe kun je dan werken aan een gemeente waar daar echt ruimte voor is?
In vrijwel alle ervaringsverhalen van mensen die gered zijn uit de klauwen van pornoverslaving klinkt door, hoe belangrijk het moment was dat het open en bloot op tafel kwam – richting eigen man of vrouw, of richting een vertrouwde vriend (vergelijk Jacobus 5:16). Waarom is die openheid zo belangrijk? In de eerste plaats, omdat zonde beleden moet worden. Bij een zonde die zo schaamtevol is als pornografie, duik je er liever voor weg, ook tegenover jezelf. Uitspreken betekent het in de ogen kijken. In de tweede plaats, omdat de duivel juist van de eenzaamheid gebruik maakt om mensen er mee te bespringen. Uitspreken betekent de eenzaamheid doorbreken. God wil in deze weg Zijn zegen geven.
Maar hoe kom je zo ver? Dat heeft een persoonlijk aspect. Al zes jaar geleden gaf een ervaringsdeskundige zeven tips. Er is ook een gemeenschappelijk aspect. Hoe kun je nu werken aan een gemeente waar echt ruimte is om voor de dag te komen met je strijd met pornografie? Tijdens de workshop op de conferentie in Leerdam kon ik dit slechts aanstippen, ik wil daarom de aanwezigen én anderen via deze route graag vijf adviezen meegeven.
1. Benoem het in de prediking. De preek is de enige plaats om heel de gemeente te kunnen bereiken. Wanneer daar slechts in bedekte termen over zonde wordt gesproken, zal de gemeente leren om ook hooguit in bedekte termen over zonde te spreken. Een predikant geeft immers de indruk dat het te schaamtevol is; dat zal iemand die verstrikt zit in pornografie bevestigen in zijn gevoel dat hij zich alleen maar moet schamen. Er zijn genoeg momenten waarop een predikant porno concreet kan benoemen, zonder expliciet te zijn (al is het maar omdat er kinderen in de kerk zijn). Dat is nodig, want na alle onderzoeken van de afgelopen tijd kan niemand meer doen alsof het in zijn gemeente een zeldzaamheid is…
2. Toon kwetsbaarheid. Porno is een afzichtelijke zonde. Dat moet ook zo gezegd worden. Een nadeel daarvan zou kunnen zijn, dat gemeenteleden denken dat zij welhaast de enige moeten zijn, en dat zéker de predikant geen weet heeft van de worsteling. De toon luistert daarom zo nauw! Laten predikanten spreken als zondaar tot zondaren. Een predikant hoeft zijn gevoelens niet in de etalage te zetten om toch voelbaar te maken dat hij weet waar zijn gemeenteleden mee kunnen worstelen.
Ditzelfde geldt trouwens in het pastoraat. Wanneer een ouderling slechts met scherpe woorden tegen zonden kan waarschuwen, is de kans nihil dat een gemeentelid zijn hart zal luchten. Wanneer hij (zonder theatraal te doen) laat voelen dat hij weet wat het is om van genade te leven, dan zal die openheid er veel eerder zijn.
Houd ook rekening met kwetsbaarheid. Porno in zijn lelijkste vormen benoemen zal weinig positieve respons geven. Maar aanhaken bij wat vrijwel iedereen ervaart (reclames, schaarsgeklede dames) maakt de drempel lager. Instemmende reactie op dat ‘gewone’ kan opening geven voor het (nog) meer schaamtevolle.
3. Geef aandacht. Tijdens de workshop vroeg ik de aanwezige ambtsdragers, wie van hen tijdens het huisbezoek wel eens over pornografie had gesproken. In het licht van de intensiteit van het probleem was het aantal opgestoken vingers opmerkelijk laag. Echter, een behoorlijk groter aantal gaf aan, wel op ándere momenten hierover te hebben gesproken, bijvoorbeeld één op één. Meestal zijn die ook veiliger dan het huisbezoek – waar meestal twee ambtsdragers zijn én vaak ook andere gezinsleden.
Maar zouden uw gemeenteleden het durven, zouden ze de indruk hebben dat u daar echt toegankelijk voor bent? Een oudere oud-ouderling van een echt grote gemeente vertelde me, dat hij ál zijn 20-pluscatechisanten na de catechisatie afzonderlijk sprak. Verschillende keren maakte hij het mee dat ze dan met een geheim voor de dag kwamen. Geeft u de jongeren die gelegenheid? En als u tijdens huisbezoek aanvoelt dat de huisvader wel eens met pornografie zou kunnen worstelen, wat doet u dan? Er rechtstreeks naar vragen is vaak te confronterend, maar stel uw vragen zo dat hij de ruimte voelt om het wél te doen. Meestal zal dat niet gebeuren. Als u aanvoelt dat er toch wat ligt, stel dan voor (tijdens het huisbezoek óf in een telefoontje de volgende dag) om tijdens een wandeling samen door te spreken.
4. Vorm kleine kringen. Degenen die in de gemeente wél over pornografie gesproken hadden, deden dat niet slechts één op één maar soms ook in kringverband: een vriendenkring, een gebedskring, een mannengroep. Zo’n kring is dan klein en vertrouwd genoeg om persoonlijke worstelingen te delen. Het zou zeker in een grote gemeente goed zijn als hier ruimte voor was, en niet alleen voor een mannenvereniging met vijftig aanwezigen – waar meestal niemand zijn hart durft openen. De gemeente van Rome is een mooi voorbeeld: Paulus beschouwt haar als één gemeente, maar in hoofdstuk 16 blijkt dat men (ook) bij elkaar komt in afzonderlijke huizen.
Gelukkig zijn er steeds meer gemeenten die hier gestalte aan geven, middels een mentorsysteem, JV-kamp, vrouwenochtenden o.i.d. Voor andere gemeenten is dit echter onbekend terrein, misschien ook wel spannend. Hier kunnen (net als met de vroegere gezelschappen) inderdaad dingen mis gaan, en daarom vraagt het ook voorzichtigheid. Maar er kunnen ook dingen goed gaan, op een manier die ánders niet haalbaar is.
5. Stimuleer verantwoordelijkheid. Bij dit laatste punt klinkt al wel door, dat de ambtsdrager niet per se degene hoeft te zijn bij wie het hart open gaat. Natuurlijk is het belangrijk dat een ambtsdrager zich er echt open voor stelt, maar hij hoeft niet alles te doen. Het kan die pornoverslaafde even veel helpen als hij zijn hart kan luchten bij een ‘gewoon’ gemeentelid. Diegene moet dan echter wel beseffen die medeverantwoordelijkheid te dragen. Zo is het wel, maar zo beleven we het niet: dat alle leden zorg hebben te dragen voor het lichaam (1 Korinthe 12).
Spreek daarom gemeenteleden in prediking en tijdens doordeweekse bijeenkomsten aan op hun verantwoordelijkheid. Om er echt te zijn voor broeders en zusters. Om oog te hebben voor kleine signalen, en dan ook door te vragen. Om tijd te nemen om met een jongere of oudere op te trekken. Vertrouwenspersonen hebben hierin een specifieke verantwoordelijkheid, maar ten diepste geldt het voor elk gemeentelid, dat hij geroepen is andermans lasten mede te dragen (Galaten 6:10).
Dit alles vraagt wel om organisatie, maar is niet te organiseren. Een geestelijk ‘effectieve’ kerk is een geestelijk werk. De juiste scherpte, ootmoed, aandacht, nabijheid en verantwoordelijkheid te kennen – dat hebben we niet uit onszelf. Daarom dient dit alles gepaard te gaan met het gebed om de leiding van de Heilige Geest en de kracht van Christus. Hij is het Hoofd van Zijn Kerk – zou Hij dan geen zorg willen dragen dat onze gemeenten lévend kunnen zijn?
Deel 1 – Wat is er aan de hand?
Deel 2 – Hoe is het zo (ver) gekomen?
Deel 3 – Column Willemien Gunnink-Janssen
Deel 4 – Van chatbotrelatie naar AI-gegenereerde porno
Deel 5 – De echtgenoot van…
Deel 6 – Openheid in de gemeente
Deel 7 – Karaktervorming en goede gewoontevorming
Deel 8 – Een Bijbels antwoord
Deel 9 – Een overzicht
ds. M. van Reenen
Ook interessant
Als kerken dwalen
In steeds meer kerken komt ruimte voor een homoseksuele praktijk. Wat doe je als gemeentelid als kerken dwalen op dit punt?
C. S. Lewis kwam fel in verzet tegen vrouw in het ambt
C. S. Lewis sprak profetisch over emancipatie, genderverwarring en de vrouw in het ambt. Voor hem stond het wezen van de kerk
De naakte waarheid – (foto)terugblik
Pornografie is allang geen probleem meer dat zich buiten de muren van onze gezinnen, scholen en kerken afspeelt. Ook in de christelijke
CGK: ketterij, kanarie en Christus
Is de vrouw in het ambt een scheuring waard? Of ligt er iets onder en is deze kwestie het kanariepietje in de
Strijdwagen of schuldige
Bent u een strijdwagen of bent u een schuldige zondaar? Met deze vraag liet ds. Middelkoop ons in de spiegel kijken?
Een open gemeente, hoe doe je dat?
De naakte waarheid – (foto)terugblik
Strijdwagen of schuldige
Van chatbotrelatie naar AI-gegenereerde porno
Pornopandemie: Hoe zijn we hier terechtgekomen?
Populaire artikelen
Wekelijkse nieuwsbrief ontvangen?