Gewillig volgen is net zo essentieel voor het goed functioneren van gezag als goed leidinggeven. Toen ik in mijn vorige column schreef over onze fietstocht naar de kerk en het belang van goed leiderschap, beschreef ik niet hoe onze fietstocht eindigde. Het was namelijk ook een goede illustratie van het belang van goed volgen. 

Lange tijd fietsten we allemaal samen. Mijn man voorop, drie kinderen ertussen, en ik met de jongste achteraan. Twee van de kinderen werden echter ongeduldig. We waren niet snel genoeg. Toen we bijna bij de kerk aankwamen besloten ze papa in te halen en het laatste stukje zelf voorop te gaan. Op een locatie zonder fietspaden, met druk autoverkeer dat niet gewend is aan fietsers, een keuze niet geheel zonder risico. Mijn man moest er snel achteraan.

We kwamen veilig aan, maar niet samen. De groep was opgebroken door de ongehoorzaamheid van de twee kinderen. Het verklaart waarom de Bijbel niet alleen gezag toewijst aan bepaalde rollen (overheid – burger, ouders-kinderen, getrouwde man – vrouw, ouderlingen-gemeente), maar ook degenen die onder dat gezag staan, oproept om gehoorzaam te zijn (Romeinen 13:1-5; Efeze 6:1-4; Efeze 5:22, 33; Hebreeën 13:7, 17). Goed leiderschap kan niet functioneren zonder dat er gewillige onderdanigheid is. 

Grenzen aan gehoorzaamheid

Gezagsdragers ontvangen hun gezag van God en leggen aan Hem verantwoording af. Hun gezag is daarom niet absoluut. Onderdanigheid heeft grenzen. Wanneer een gezagsdrager degenen onder zijn gezag vraagt om te zondigen, of iets na te laten wat God gebiedt, is ongehoorzaamheid vereist. We moeten God meer gehoorzaam zijn dan mensen (Hand. 5:29). 

We denken bij verkeerde machtsverhoudingen, dan ook vaak aan gezagsdragers die hun macht misbruiken. Dit is terecht. De kranten staan vol met afschuwelijke voorbeelden van mensen die kwaad doen aan hen voor wie ze tot zegen hadden moeten zijn. 

De zegen van gehoorzaamheid

Wanneer gezag op een godvruchtige manier wordt uitgevoerd leidt dit echter niet automatisch tot zegen van hen die onder dat gezag staan. Die zegen kan alleen komen wanneer men zich ook vrijwillig overgeeft aan die leiding. 

Denk aan een overheid die de maximumsnelheid op een bepaalde weg verlaagtd omdat er daar zoveel ongelukken gebeuren. Als automobilisten daar geen gehoor aan geven heeft de maatregel geen effect. Of denk aan een moeder die tegen haar zoon zegt dat het tijd is om te gaan slapen. Als de zoon dan stiekem met een zaklamp onder de deken verder leest wordt hij, ondanks het gezag van zijn moeder, vanwege eigen ongehoorzaamheid, toch moe wakker. De vrouw die het gezag van haar man voortdurend ondermijnt, ondervindt geen zegen van zijn leiding. Een gemeente die niet luistert naar de oproep van de kerkenraad om te stoppen met onderling geroddel, maakt het gezag van de kerkenraad “niet nuttig” (Hebreeën 13:17).

 De twee kinderen die vooruit gefietst hadden waren, konden niet rekenen op de goedkeuring die ze hadden kunnen krijgen als ze gehoorzaam waren geweest. Gezag dat met bescheidenheid en onder het ultieme gezag van God uitgevoerd wordt leidt tot zegen, mits er met vertrouwen gevolgd wordt. 

Willemien Gunnink-Janssen woont in Engeland. Haar man is predikant.