De seculiere oplossing van kinderloosheid

Kinderloze vrouwen met een kinderwens kunnen een beroep doen op een donorzaadkliniek of op een particuliere anonieme zaaddonor. Dit levert misstanden op, blijkt uit recente berichten.

In een uitzending van Nieuwsuur op donderdag 27 augustus 2026, kwam een vrouw aan het woord die vertelde dat zij een kind had gekregen nadat zij een beroep had gedaan op zaaddonor Simon uit de regio Groningen. Zij had destijds met hem afgeproken dat hij zijn zaad aan huis kwam afleveren. Hoe dat in zijn werk ging, is niet bekend. Zij had zich volgens het interview in het tv-programma ervan vergewist dat het om iemand ging ‘met blond haar, blauwe ogen en een gelijkmatig gezicht’ en veronderstelde dat het verder ook wel goed zat. Maar hij bleek een massadonor te zijn, die al minstens 121 kinderen had verwekt. Dat vond deze vrouw een onaangename verrassing, waar zij geen rekening mee had gehouden bij haar zoektocht. Zij voelde als vrouw van 41 de biologische klok steeds harder tikken en haar vruchtbaarheid nam zienderogen af. Het werd verder niet duidelijk of het om een getrouwde of ongetrouwde vrouw ging. Zij gaf er blijk van dat zij tamelijk naïef van de goede intenties van deze Simon uitging en dat haar persoonlijk niets viel te verwijten. Zij was onmiskenbaar slachtoffer van deze situatie. Haar trof geen enkele blaam. 

Die uitzending kreeg een vervolg in het tv-programma Eva, op maandag 14 september 2026, waarin twee vrouwen werden ondervraagd die ook kinderen hadden gekregen van Simon uit de regio Groningen. Zij keken er nu met spijt op terug, omdat zij de verzekering hadden gekregen dat hij maar enkele vrouwen had bediend met zijn zaad. Maar bij hem stond de teller op 199. Voor een gezonde opbouw van de samenleving levert deze ontwikkeling grote problemen op. Want denkbeeldige huwelijken tussen de mensen die geboren zijn uit het zaad van deze Simon, die dus als halfbroers-en-halfzusters familie van elkaar zijn, stuiten op genetische bezwaren.          

Simon verklaarde dat het ervaren van de dankbare waardering en het zien van het intense geluk van de vrouwen zijn enige drijfveren waren. Het neemt niet weg dat deze motieven uiterst bedenkelijk zijn, hoe nobel zij ook lijken. 

Slachtoffer?

Het viel mij op dat de drie vrouwen voortdurend hamerden op de verantwoordelijkheid van deze massadonor Simon. Zij waren enkel het slachtoffer van hem, die hen om de tuin had geleid met zijn beweringen. Tijdens deze uitzendingen slaagden de vrouwen erin het beeld op te roepen dat ze erin ‘getuind’ waren en dat ze te goedgelovig waren geweest. 

Mijn vraag is: Is dat niet een misplaatst zelfmedelijden? Deze vrouwen hadden een diepe kinderwens, wat heel voorstelbaar is. Kinderloosheid is een zwaar kruis in een huwelijk. De vrouwen gingen hierbij echter geheel uit van hun eigen verlangens en hielden geen rekening met de behoeften van hun kinderen die opgescheept werden met een biologische verwekker die fysiek niet in de gelegenheid zou zijn de vaderrol op zich te nemen. Daar zijn deze vrouwen in tekort geschoten. Want een kind heeft een vader nodig om evenwichtig te kunnen opgroeien! Het recht van een kind om een vader te hebben gaat uit boven de persoonlijke kinderwens van een vrouw. 

Rik Torfs, Vlaams jurist en schrijver, heeft in zijn boek Tijdgeest (2023) als kenmerk van die tijdgeest het thema slachtofferschap breed uitgewerkt. Hij stelt dat onze tijd  daaraan herkenbaar is dat wij de neiging hebben onszelf vaak te willen zien als slachtoffer. Tijdens zijn studie Rechten was hij het nauwelijks tegengekomen, maar in de jaren van zijn hoogleraarschap in het kerkrecht werd het thema ‘slachtoffer’ in onze maatschappij steeds belangrijker. In het dagelijks leven hebben wij er volgens Rik Torfs vaak een handje van onszelf neer te zetten als slachtoffer van allerlei situaties. Je  hoort dat ook mensen zeggen met zinnen als: ‘Ze moeten mij ook altijd hebben!’ en ‘Ik ben ook altijd de pineut!’ Zulke zinnetjes geven het overheersende gevoel van die mensen weer. 

Bijbelse voorbeelden

De oorzaak hiervan zou kunnen liggen in een gebrek aan ‘frustratietolerantie’ bij velen. Zij kunnen vaak niet goed omgaan met teleurstellingen en tegenslagen. In plaats van te leren van tegenzittende omstandigheden en het ontwikkelen van weerbaarheid en volharding, schieten zij in een slachtofferrol. Het is te hopen dat christenvrouwen van vandaag niet zwichten voor de verleiding om hulp te zoeken bij zaaddonors, die niet hun wettige echtgenoot zijn, maar zich willen richten op de Bijbelse voorbeelden van vrouwen die lang kinderloos bleven, maar ten lange leste toch de kinderzegen mochten ervaren.  

Zo iemand was Hanna, die kinderloos bleef in haar huwelijk met Elkana die twee vrouwen had (1Samuël 1:1-28). Peninna, de andere vrouw, had wel kinderen gekregen. Dat schiep een onhoudbaar spanningsvolle relatie tussen beide vrouwen. Peninna kon het niet laten Hanna voortdurend op krenkende wijze met die kinderloosheid te confronteren. Dit dreef Hanna tot diep verdriet en wanhoop. Tenslotte nam zij haar toevlucht zocht tot het gebed in het heiligdom te Silo. Zij stortte haar hart uit voor Gods aangezicht (vers 15). De hogepriester Eli vatte het stille bidden van Hanna verkeerd op en meende dat zij dronken was. ‘Nee, mijn Heer, ik ben niet dronken, maar ik ben diep bedroefd, want ik heb een groot verdriet’, zo luidde ongeveer haar antwoord. Toen Eli de situatie begreep, gaf hij haar een woord van belofte: ‘de God van Israël zal u geven wat u van Hem gebeden hebt’. Voor Hanna nam haar leven een wending en bij thuiskomst werd zij zwanger door Gods genade en baarde een zoon, Samuël. Deze Samuël werd een belangrijke profeet en richter in Israël.

Hanna’s gebed werd verhoord. Dat kunnen niet alle vrouwen zeggen, die een onvervulde kinderwens koesteren. Voor hen resteert het aanhoudende gebed en het mogen geloven dat de Heere gebeden de moeite, het verdriet en de pijn ziet (Ps.10:14; Ps.113). Je mag je hart uitstorten voor God, de Heere, Die de baarmoeder opent en sluit. Mocht die kinderzegen evenwel uitblijven, dan is de arm van de Heere niet te kort om te troosten en te dragen. 

Ds. Y. Horjus is emerituspredikant in een baptistengemeente.