“Gij zijt het zout der aarde.” Met deze tekst opende ds. H.J. Agteresch op 16 september de appelavond in Werkendam. Naar schatting zijn er een kleine 600 mensen aanwezig om na te denken over de rare, prikkelende en zondige wereld waarin we leven.

Het is een hoge roeping die de Heere Jezus op Zijn discipelen legt. Ja, niet alleen op hen, maar ook op allen die daarbij aanwezig waren. Een roeping die Hij ook op ons legt. Wat betekent dat, zout der aarde te zijn? De dominee noemde vier kenmerken. Allereerst is zout onooglijk. Het is bijna niet te zien. Verder heeft zout een reinigende, smaakmakende en een bederfwerende kracht. De predikant herinnert de aanwezigen eraan dat we de kracht van dat zout zijn kwijtgeraakt door de zondeval. Alleen als Gods Geest ons levend maakt, krijgen we weer iets van die kracht terug.

Vervolgens wees ds. Agteresch naar de Heere Jezus, die bij uitstek het Zout der aarde is. De vier genoemde kenmerken zijn volmaakt op Hem van toepassing. Hij was onooglijk (Jes.53:2), maar van Hem gaat een reinigende (Zach.13:1), smaakmakende (Ps.90:7 ber.) en bederfwerende (Joh.3:16) kracht uit. En wij, die zo tekortschieten in deze hoge roeping, kunnen slechts zout zijn in de geloofsvereniging met Christus. Alleen in het leven met Hem zal er ook een bederfwerende invloed van ons uit kunnen gaan in onze maatschappij en samenleving. De dominee sloot af met de wens dat ieder het mocht ervaren: “Smaakt en ziet, dat de Heere goed is” (Ps.34).

Rare, prikkelende, zondige wereld

Vervolgens sprak ds. M. van Reenen over de drie punten ‘Wat zien we?’, ‘Wat zit daar achter?’, en ‘Wat zegt het ons?’. In het eerste punt beschreef hij enkele voorbeelden van wat er in de samenleving aan de hand is. Op het Engelse platform OnlyFans zijn 5 miljoen creators, voornamelijk meiden die zichzelf tegen betaling op een uitdagende manier presenteren. Een Nederlandse variant kent 50.000 creators. Een ander voorbeeld: ca. 50% van de kinderen wordt geboren buiten het huwelijk. En derde voorbeeld: Een jongetje van 2 jaar koos in de kledingwinkel voor meisjeskleding en wordt door de ouders vervolgens als meisje opgevoed. En deze ouders geloven dat ze hiermee doen wat goed is voor het kind. En ten slotte: Twee mannen van ca. 80 jaar hebben beiden een gezinsleven gehad, maar leven nu in een homoseksuele relatie.

Waar komt het vandaan?

Op deze vraag geeft de lector van Bijbels Beraad M/V een algemeen en een specifiek antwoord. Algemeen is dat we er bij de zondeval voor kozen om onze Schepper vaarwel te zeggen. Hiermee zegden we ook Zijn orde vaarwel. Romeinen 1 zegt dat we het schepsel geëerd hebben boven de Schepper. Al Zijn normen onderdrukken we meer en meer, omdat we zelf god willen zijn. En als we met die bril door de Bijbel en de geschiedenis heengaan, kunnen we concluderen: ‘de wereld is in elke tijd raar’.

In onze tijd is het op een specifieke manier raar. Onze verlangens worden gedurig geprikkeld op een manier die eerder nooit mogelijk was. Dat komt allereerst door de enorme mogelijkheden van de techniek, die ook elke dag toenemen. Een tweede ontwikkeling is dat in onze tijd het ‘ik’ centraal staat. Wat jij denkt of voelt is de norm en daar mag niemand anders iets van vinden of je in belemmeren. Een derde ontwikkeling is dat seksualiteit in onze tijd wordt gezien als een primaire levensbehoefte. Daarom moet iedereen kunnen doen wat die wil. Pornografie kan om dezelfde reden niet verboden worden, ook al snappen veel mensen best wel dat er sprake is van een soort slavernij en dat het vaak vrouwonvriendelijk is.

Wat zegt het ons?

Het eerste wat bovenstaande ons te zeggen heeft, is dat wij in een gebroken wereld leven, een wereld die niet is zoals het is bedoeld. Wij vinden het vaak lastig om te belijden dat we zondaar zijn en iedere dag met de gebrokenheid van deze wereld te kampen hebben. We houden met elkaar liever een schone schijn op. Maar de nood van de wereld laat ons in de spiegel kijken: Er zíjn mensen met homoseksuele gevoelens; er zijn mensen die zich niet thuis voelen in hun lichaam; er zijn mensen die worstelen met pornografie of die ongelukkig zijn in hun huwelijk. Laten we oog hebben voor de gebrokenheid.

Ten tweede laat bovenstaande ons zien dat de mens een begerig wezen is. En onze tijd geeft er alle ruimte aan. In het verleden was opvoeding er altijd op gericht om onze begeerten in te perken en aan banden te leggen.  Als we eerlijk zijn moeten we zeggen dat we zelf ook vol zitten met verkeerde begeerten. En dat we graag doen waar we zelf zin in hebben. Hier benoemt ds. Van Reenen pornografie, bezoek aan het strand in de zomer en de prikkelende (ont)kleding.

Ten derde wijst bovenstaande ons op Efeze 5:8. Want gij waart eertijds duisternis, maar nu zijt gij licht in den Heere; wandelt als kinderen des lichts. We weten dat we deze tekst alleen door genade kunnen leren verstaan, maar de wereld ziet ons wel als christenen die anders zouden moeten zijn. Ons leven zou een lichtend licht en een zoutend zout moeten zijn, zodat God in de hemel verheerlijkt wordt. Daarom moeten we ons niet laten verlijden en niet meedoen met de zonde van de wereld, volgens Ef.5: 6 en 7. Daarom roept Paulus ons op om op te staan uit de doodsslaap van de zonde (Ef.5:14). En pas dan kunnen we ook licht laten schijnen voor de mensen om ons heen. Want al die mensen die in de duisternis wandelen hebben het licht van het evangelie nodig.

Kunnen de mensen aan u zien dat u anders bent? Is uw huwelijk anders? Is uw gezin anders? Praat u met respect over vrouwen? Hebt u aandacht voor uw medemens? Bent u bewogen, betrokken, betrouwbaar? Mensen zien het echt als je niet leeft voor het vlees, om te genieten, maar om de ander, en daarin God te dienen.

In Ef.5:18 staat nog ‘wordt niet dronken in wijn’. Niet dronken, dat betekent dat je je niet mee laat voeren door dingen die je bedwelmen. Ik zou dus zeggen dat je bewust afstand moet nemen van overbodig smartphone en internetgebruik. Er staat tegenover: ‘wordt vervuld’. Dat is een geschenk van de Heilige Geest. En het middel daarvoor is o.a. ook het zingen.

Ten slotte, als u zout wilt zijn, moet u andere mensen ontmoeten. Heeft uw huis een open tafel? Is er een logeerbed? Dan is er altijd ruimte om onverwachte gasten te ontvangen. En misschien zijn dat wel mensen die zeggen “wat een rare mensen, die refo’s”. Maar die na zo’n ontvangst ook zeggen: “wat een rijkdom, zo’n gezin”.

Forum

Na de lezing van ds. Van Reenen was er een forumgesprek waarbij we vragen van de aanwezigen voorgelegd hebben aan de lector en de predikanten en ouderling van de plaatselijke kerken. Hieraan namen ds. H.J. Agteresch (GG), ds. M. van Reenen (HHK), ds. D. Bos (CGK), ds. P. van der Schee (PKN) en oud. L. Alberts (OGGiN) deel. De antwoorden op deze vragen en vragen van soortgelijke strekking vindt u (in de toekomst) in de vragenrubriek op onze website.

Appelwoord

Laurens van der Tang sloot de avond af met een appelwoord. Hij vestigde onze aandacht op 2 Sam.6:14, waar David zijn koningskleed aflegt en huppelt voor het aangezicht des Heeren. Zijn vrouw Michal zag het en verachtte hem. Dit is volgens de voorzitter van Bijbels Beraad MV een sterke tegenstelling met 25 juli 2026, toen koningin Maxima de World Pride in Amsterdam opende. Ze hield toen ook een kort toespraakje, die de tijdgeest heel goed samenvat. “Kunnen zijn wie je bent. Houden van wie je wilt. Dat is toch normaal?”, zei ze. En ze deed een pleidooi voor vrijheid, gelijkwaardigheid en respect. Burgemeester Halsema nam daarna het woord: “Pas je aan. Anders hoor je hier niet thuis.”

‘Kunnen zijn die je bent’, dat is ons ook niet vreemd. Het blijkt bijvoorbeeld uit de kleding. Iedereen draagt wat die fijn vindt, ongeacht welke gelegenheid. Zelfs bij begrafenissen wordt steeds vaker alledaagse kleding gedragen, omdat ‘dit is wie ik ben’.

Het hoort echter tot het hart van het christelijk geloof dat we niet kunnen en mogen blijven wie we zijn. Ons ik moet van de troon. Er is bekering nodig. Calvijn beschouwde de ‘zelfverloochening’ als de belangrijkste deugd. Je begrijpt dat die deugd haaks staat op onze hedendaagse cultuur. Daarom is er ook de oproep vanavond om je te bekeren van de afgod van het ik en om je te laten leiden door het Woord en niet door je gevoel.

Het is alleen de genade van David die ons in staat stelt om de dingen met andere ogen te bekijken. Hij verlaagde zichzelf niet door zijn koningsmantel af te doen. Hij eerde de Heere en ging daarin het volk voor. Van Michal lezen we in het genoemde hoofdstuk dat zij kinderloos stierf. Zij moest deze vrucht, deze beloning (Ps.127:3) missen, naar mijn overtuiging als een straf van de Heere.

Van der Tang sluit af met de wens dat alle hoorders door genade geestelijke vruchten mogen voortbrengen, zoals er staat: ‘Uw vrucht is uit Mij gevonden’ (Hos.14:9).

Luister hier de avond terug: