In christelijke kringen is het gebruikelijk het huwelijk aan te duiden als paradijsbloem: een schitterend overblijfsel van Gods goede schepping. Maar is dat wel verantwoord? Maak je het huwelijk dan niet veel te mooi en – erger – misken je dan niet de radicale gevolgen van de zonde(val)?

Immers, de vraag kan gesteld worden: kunnen wij nog wel terugkomen bij Gods oorspronkelijke bedoeling met de mens en het huwelijk? Verschillende theologen menen van niet. In de lijn van Karl Barth ageren ze tegen wat ze noemen ‘natuurlijke theologie’, de overtuiging dat je kennis van God uit de geschapen werkelijkheid kunt ontlenen. Kennis van God en Zijn wil is volgens Barth alleen mogelijk vanuit het Evangelie van Jezus Christus. Wij kunnen niet meer achterhalen hoe het was. Een voorbeeld van dit denken trof ik onlangs aan bij psychiater De Jong. Hij gaf aan moeite te hebben met het idee van het huwelijk als paradijsbloem (RD, 22-10). Volgens hem is de poort naar het paradijs echt gesloten. De verwoesting is radicaal. Daarom verdient zelfs het huwelijk het niet meer een ‘paradijsbloem’ genoemd te worden.

Schepping én Evangelie

Hoe rechtzinnig dit misschien ook klinkt, het gevaarlijke van de gedachtegang is dat we zo de wereld losmaken van de Schepper. Maar de God die de wereld schiep is dezelfde als de God die de wereld verlost. Schepping en evangelie staan niet tegenover elkaar, maar horen bij elkaar. Heel mooi zien we dat bij de opstanding. Jezus krijgt weliswaar een verheerlijkt lichaam, maar wel een lichaam. Het is een herschepping van wat er reeds was. Juist vanuit het evangelie krijgen we weer zicht op hoe God het leven bedoeld heeft. Daarom grijpt de Heere Jezus als het over Gods bedoeling met het huwelijk gaat, terug op hoe het ‘van den beginne’ geweest is. Het evangelie herstelt de schepping, maar heft haar niet op.

Het is dus niet juist te denken dat we niet meer kunnen weten hoe het in den beginne geweest is. Het zou vreselijk zijn als dat het geval was. Dan maakt het ook niet meer uit wat je visie is op huwelijk, homoseksualiteit of de rustdag – allemaal zaken die te maken hebben met hoe God de mens bij de schepping bedoeld heeft.

Schepping en Scheppingsorde

Daarom is het een goede zaak dat er de laatste tijd meer aandacht komt voor schepping en scheppingsorde en het belang daarvan voor de ethiek. Dat beperkt zich niet tot Nederland, maar is een internationaal fenomeen. De reden? Decennia van postmodernisme, argwaan ten opzichte van traditie en afbraak van eeuwenoude structuren hebben de wereld losgeslagen van de goddelijke orde. Deze orde waakte over de werkelijkheid en voorkomt dat de wereld een hel wordt. Wat de resultaten zijn van het loslaten van deze orde wordt genoegzaam kenbaar in crises van dit moment (relaties, gender en klimaat). “Wie Gods wetten breekt, wordt zelf gebroken” (ds. J.T. Doornenbal).

Geheiligd en hersteld

Kortom: het is een zegen dat orthodoxe theologen in het spoor van de kerk der eeuwen het belang weer zien van de betekenis van de schepping. Al is het huwelijk ernstig aangetast door de zonde en kan het alleen door Gods genade weer aan Zijn bedoeling beantwoorden, daarmee is het nog steeds een ‘instelling van God Die Hem behaagt’ (klassieke huwelijksformulier). En waar Jezus genodigd wordt, wordt het weer geheiligd en hersteld om aan Gods bedoeling te beantwoorden. En zelfs om een spiegel van het Evangelie te worden! Immers, Gods genade heft de natuur niet op, maar herstelt haar. Of in de woorden van Bavinck: ‘De Christelijke religie maakt geen nieuwe kosmos, maar maakt de kosmos nieuw’. Die wetenschap maakt dat we vrijmoedig het huwelijk mogen eren als paradijsbloem van God.