Op 12 mei verscheen deel 3 van de serie Scheppingsorde m/v Vandaag, een serie die we in samenwerking met KOC uitgeven. Afgelopen tijd verschenen er verschillende recensies in diverse kerkelijke bladen.
De Wachter Sions
Spanningen in het huwelijk
Het aantal echtscheidingen neemt nog steeds toe. Deze ontwikkeling gaat onze gezindte niet voorbij. De gevolgen van een echtscheiding zijn ontzettend groot. Een gescheiden vrouw met twee kinderen vertrouwde me toe dat ze zich enorm vergist had. Ze meende op de dag van de scheiding van haar aan alcohol verslaafde man dat ze een moeilijk traject had afgesloten. Het bleek echter pas het begin te zijn. De scheiding betekende namelijk geen afscheid, geen bevrijding. Er moest regelmatig overlegd worden over de kinderen en dat overleg verliep steeds moeizamer, met slapeloze nachten als gevolg. Toen kwam ze erachter dat het huwelijksformulier de werkelijkheid beschrijft: ‘… totdat de dood u scheidt’. Maar haar ex-man leeft nog steeds en de moeizame contacten zijn nog niet ten einde.
De gebrokenheid die is ontstaan in het paradijs is merkbaar in het huwelijk, ook na een scheiding. Wat een zorgen kunnen er zijn! De kinderen, als die er zijn, lijden daar ook zwaar onder. Vandaar dat veel kinderen uit gebroken gezinnen begeleiding nodig hebben van maatschappelijk werkers.
Huwelijksproblemen voorkomen is beter dan genezen. Juist daarom is het belangrijk om in de verkeringstijd te onderzoeken of men bij elkaar past. Ik schreef een jaar geleden iets over relatievorming, naar aanleiding van een boekje hierover. In dezelfde serie boekjes verscheen inmiddels deel 3, over vragen en antwoorden over het huwelijk. Opnieuw een handreiking met een concrete en praktische vertaalslag van wat de Bijbel hierover zegt. Naar aanleiding hiervan geef ik wat gedachten uit het boekje door.
Oorzaken
Mannen en vrouwen zijn verschillend. En dat is maar gelukkig ook, want daarom kunnen ze elkaar aanvullen. Dat is ook de bedoeling van de woorden ‘een hulpe tegenover hem’ (Gen. 2:18). Allerlei oorzaken kunnen het lastig maken om goed met die verschillen om te gaan. Allereerst heeft iedereen een zondig en egoïstisch hart. Je zou de ander uitnemender moeten achten dan jezelf (Filip. 2:3), maar het ontbreekt nogal eens aan die ootmoed. Het is moeilijk om je te verplaatsen in de ander en vanuit het perspectief van de ander te denken. Allerlei verschillen maken het lastig om samen een eenheid te vormen. Daar heeft ook ieders levensgeschiedenis mee te maken. Ingrijpende gebeurtenissen uit het verleden kunnen diepe sporen trekken en tot onbegrip leiden. Ook karakters kunnen sterk verschillen. De één is een gevoelsmens en introvert (in zichzelf gekeerd). De ander kan juist rationeel (verstandelijk) reageren, erg spraakzaam zijn en van discussiëren houden. De één gaat graag een boek lezen, de ander wil graag in gesprek of actieve dingen doen. Als er ware liefde is, kunnen die verschillen overigens best samen gaan, maar het vraagt wel om begrip voor elkaar.
Liefdestalen
Naast de verschillen die er zijn tussen man en vrouw, laat ieder mens zijn of haar liefde op een eigen manier merken. Daar moeten we bedacht op zijn. Bekend zijn de vijf talen van de liefde: positieve woorden, dienen of iets voor de ander doen, samen dingen doen, attente cadeautjes geven en lichamelijk contact. Elkana gaf zijn vrouw een extra stuk vlees en dacht daarmee zijn liefde aan Hanna te tonen. Ben ik u niet beter dan tien zonen? (1 Sam. 1:8b). Elkana begreep niet waarom Hanna dat grote stuk vlees niet door haar keel kon krijgen en waarom ze zo bedroefd was. Zijn liefdestaal kwam niet over bij Hanna. Dit kan de oorzaak zijn van spanningen in het huwelijk.
‘Trouwen’ is een werkwoord. Een huwelijk heeft onderhoud nodig. Gebrek aan aandacht, waardering en psychische intimiteit zijn belangrijke oorzaken voor het falen van een relatie. Een goede communicatie binnen het huwelijk is erg belangrijk. Veel conflicten binnen het huwelijk zijn te herleiden tot te weinig tijd en aandacht voor elkaar.
Gevaren
Een Bijbels huwelijk weerspiegelt iets van het verbond van Christus en Zijn Kerk. Daarom is het niet vreemd dat de duivel zijn pijlen richt op deze paradijsbloem. Hij doet er alles aan om huwelijken te ontwrichten en kapot te maken. Het grootste gevaar zijn we daarbij zelf. Ons hart is van nature zondig en zelfzuchtig. Paulus geeft in dit verband een goede richtlijn: Alzo zijn de mannen schuldig hun eigen vrouwen lief te hebben gelijk hun eigen lichamen. Die zijn eigen vrouw liefheeft, die heeft zichzelven lief (Éf. 5:28).
Een ander gevaar dat het huwelijk voortdurend bedreigt, is de wereld met haar verlokkingen en verleidingen. We zijn slechts een paar muisklikken verwijderd van een porno- of datingsite. De sociale media slokken ontzettend veel kostbare tijd op. Tijd die niet kan worden geïnvesteerd in elkaar of het onderzoeken van Gods Woord. Om het huwelijk gezond en fris te houden is het van belang om voortdurend in elkaar te investeren. Als er sprake is van oprechte liefde, waarbij je de belangen van de ander in het oog houdt, is dat geen zware klus.
Een hoopvol huwelijksformulier
Als er zorgen zijn in het huwelijk, is het goed om hulp te zoeken. Doorgaans wacht men te lang, waardoor het steeds moeilijker wordt om zaken op te lossen. Ook pastorale begeleiding vanuit de kerk is van groot belang, waarbij het belangrijk is zaken open en eerlijk te benoemen. Elkaar de schuld geven is geen oplossing. De gevolgen van de zonde zijn zo bitter! Het huwelijksformulier wijst daar al aan het begin op: ‘Overmits de gehuwden gewoonlijk velerhande tegenspoed en kruis vanwege de zonde overkomt (..)’! Maar het huwelijksformulier laat er direct een troostvol woord op volgen: ‘… opdat gij (..) in uw harten ook verzekerd zijn moogt van de gewisse hulpe Gods in uw kruis.’
Het is buitengewoon hoopvol als er vervolgens staat dat de Heere ‘de getrouwden Zijn hulp en bijstand altijd wil bewijzen, ook wanneer men zulks allerminst verwacht.’ In deze gebroken wereld is geen huwelijk perfect en zullen er altijd huwelijken voorkomen die niet goed zijn. Maar op basis van deze hoopvolle woorden uit het huwelijksformulier kan elk huwelijk waarin man en vrouw oprecht hun knieën buigen om Gods hulp te zoeken, door Zijn genade intact blijven. Gebed en waakzaamheid zijn daarom levenslang nodig!
G.R. van Leeuwen, Opheusden
De Saambinder
Onlangs verscheen het boekje ”Huwelijk” als het derde deel van de serie Scheppingsorde m/v. In deze uitgave van de hand van ds. M. Klaassen worden aan de hand van twintig vragen praktische en Bijbelse richtlijnen gegeven rondom het huwelijk, gericht op jongeren en jongvolwassenen.
Als een onverbreekbaar verbond wordt het huwelijk in Bijbels licht geplaatst. Dat het huwelijk in de Schrift als een verbond voor het leven tussen één man en één vrouw wordt beschouwd, wordt in onze tijd door velen niet meer erkend. De tijdgeest waarin verschillende opvattingen over het samenleven van de seksen bestaan, laat ook onze jongeren niet onberoerd. Daarom is het goed dat zij van deze uitgave kennisnemen op weg naar en ook in het huwelijk. Daarbij gaat het niet alleen om de vraag wat het huwelijk eigenlijk is, maar ook om hoe man en vrouw met elkaar in het huwelijk samenleven. Het gaat immers om twee individuen met hun eigen achtergrond en verschillen die te maken hebben met opleiding, milieu, opvoeding, enz. Hoe houd je ondanks die verschillen elkaar vast? Wat is de roeping van de man en van de vrouw in het huwelijk? Zomaar een paar dingen die in het boekje aan de orde komen.
Ds. Klaassen gaat ook in op de vraag wanneer een huwelijk ontbonden mag worden. Hij houdt vast aan de gronden voor echtscheiding die ook de Generale Synode van onze gemeenten heeft aanvaard, namelijk de dood van een van de echtgenoten of bewezen overspel (zie ”De heilige huwelijke staat”). Als het gaat om de vraag wanneer iemand opnieuw mag trouwen legt hij niet direct de verbinding met de genoemde echtscheidingsgronden, maar wijst hij op de ook onder christenen verschillende standpunten. Dat schept geen duidelijkheid. Die wordt wel gegeven in ”De heilige huwelijke staat”.
Het boekje is zeer geschikt om op belijdeniscatechisatie of bij huwelijkstoerusting aan de orde te stellen.
ds. W. Silfhout, Veenendaal
In het Spoor
Het Kerstenonderwijscentrum (KOC) en Bijbels Beraad M/V hebben gezamenlijk recent een derde deeltje uitgebracht in de serie ‘Scheppingsorde m/v Vandaag’. Het eerste deeltje ging over man-zijn en vrouw-zijn in Bijbels licht (2024) en het tweede over relatievorming in Bijbels licht (2025). Aan die beide deeltjes hebben we eerder in dit blad aandacht geschonken.1 In dit artikel willen we op dit nieuwe, derde deeltje ingaan, dat als titel draagt: Huwelijk. Vragen en antwoorden over het huwelijk.2 Het is geschreven door ds. M. Klaassen.
Niemand zal willen ontkennen dat ‘het huwelijk in Bijbels licht’ een belangwekkend onderwerp is dat onze volle aandacht verdient. Ten eerste omdat God Zelf reeds in het paradijs gezegd heeft dat het niet goed is dat de mens alleen zij. De HEERE God maakte daarom de man een hulpe die als tegen hem over zij (Gen. 2:18). Ten tweede omdat velen in onze dagen ervoor kiezen om samen te gaan wonen in plaats van in het huwelijk te treden. En ten derde omdat heden ten dage zo verschrikkelijk veel huwelijken in een echtscheiding eindigen. Ongeveer 1 op de 3 huwelijken. Het is dan ook zonder meer een goede gedachte geweest om een – ook voor de jeugd toegankelijk – boekje over het huwelijk in Bijbels licht te schrijven.
Opzet
Het boekje bestaat uit 20 kleine hoofdstukken die in lengte variëren van anderhalf pagina tot vier pagina’s. Voorin is een inleidend woord van de uitgevers en een ‘Voorwoord’ van de auteur opgenomen, en achterin een overzicht van geraadpleegde en aanbevolen literatuur. Het boekje telt in totaal 80 pagina’s. Evenals in de eerste twee deeltjes begint ook ieder hoofdstuk in dit deeltje met een vraag en een in enkele zinnen geschetste gedachtegang of situatie uit de praktijk van het leven. Met name van jongeren. Door deze opzet is aan het begin van een hoofdstuk direct al in grote lijnen duidelijk waarover het hoofdstuk zal gaan, wat fijn leest. Een deel van de geschetste praktijkvoorbeelden heeft betrekking op jongeren die nog vóór het huwelijk staan, en een deel op hen die al enige jaren getrouwd zijn. Om u een indruk te geven wat voor vragen er zoal aan de orde komen, laten we er een aantal volgen: Wat is het huwelijk volgens de Bijbel? (h.1). Waarom heeft God het huwelijk ingesteld? (h. 2). Trouwen of samenwonen? (h. 6). Is het belangrijk om je huwelijk in de kerk te laten bevestigen? (h.8).Hoe kan een huwelijk aan Gods doel beantwoorden? (h. 9). Wat is mijn roeping als man in het huwelijk? (h.11). Wat is mijn roeping als vrouw in het huwelijk? (h.12). Hoe houden we elkaar vast, ondanks alle verschillen? (h. 16). (Wanneer) mag een huwelijk ontbonden worden? (h. 18). (Wanneer) mag je opnieuw trouwen? (h. 19). Uit de vragen van deze twee laatstgenoemde hoofdstukken is wel duidelijk dat de schrijver ook moeilijke vragen niet uit de weg is gegaan.
Wat is het huwelijk volgens de Bijbel?
Als het gaat over de vraag wat het huwelijk volgens de Bijbel is, noemt de schrijver de eerste hoofdstukken van Genesis “heel bepalend”. Uit die hoofdstukken blijkt dat God het huwelijk al vóór de val in het paradijs ingesteld heeft. Het hoort dus bij Gods bedoeling met de mensheid. Reeds in het paradijs heeft God gezegd dat het niet goed is dat de mens alleen is (Gen. 2:18). Daarom heeft hij aan Adam een vrouw als een hulpe gegeven, die als tegen hem over zij. God schiep man en vrouw naar Zijn beeld (Gen. 1:27). De HEERE God bouwde de ribbe, die Hij van Adam genomen had, tot een vrouw; en Hij bracht haar tot Adam (Gen. 2:22). Toen moest Adam zeggen: Deze is ditmaal been van mijn benen en vlees van mijn vlees; men zal haar Manninne heten, omdat zij uit den man genomen is (Gen. 2:23). Daarom zal de man zijn vader en zijn moeder verlaten, en zijn vrouw aankleven, en zij zullen tot één vlees zijn (Gen.2:24). “De weg naar een huwelijk”, zo concludeert de auteur uit het laatste vers, “bestaat dus uit drie stappen: 1. Het verlaten van het ouderlijk huis met als doel om zelf een gezin te vormen; 2. Het aankleven van of hechten aan elkaar, waardoor man en vrouw officieel aan elkaar verbonden worden; 3. Het één-vlees-worden: de lichamelijke gemeenschap als diepste uiting van de levenseenheid tussen man en vrouw.” (p. 8)
Uit deze stappen trekt de schrijver direct al een belangrijke les: “Bij het huwelijk worden man en vrouw één, in het bijzonder door geslachtsgemeenschap. (…) Het huwelijk geeft toegang tot geslachtsgemeenschap. Zonder huwelijk mag je dus geen geslachtsgemeenschap met elkaar hebben. Als je dit weet, begrijp je waarom Jozef zijn ondertrouwde vrouw Maria niet openbaar ’te schande’ wilde maken toen hij merkte dat Maria zwanger was (Matth. 1:19). Het was immers streng verboden om seksuele omgang met elkaar te hebben voor je getrouwd was. Pas na de huwelijkssluiting trok je bij elkaar in en had je gemeenschap met elkaar.” (p.9).
Uit de Schrift blijkt dat een huwelijksvoltrekking in de dagen van het Oude en Nieuwe Testament niet bestond uit even snel – bij wijze van spreken – naar het gemeentehuis gaan en verder niet. Nee, aan de huwelijksvoltrekking ging “een periode van ondertrouw vooraf (Ex. 21:8-9; Matth. 1:18). Daar had de familie een belangrijke rol bij”. En het huwelijk zelf was een officiële, publieke gelegenheid waarbij de wederzijdse ouders en families nauw betrokken waren. Onder andere moest toestemming gegeven worden voor het huwelijk. Dit zijn Bijbelse gegevens die ook vandaag nog richtinggevend zijn.
Heel belangrijk is ook het gegeven dat de Bijbe1 het huwelijk een ‘verbond’ noemt (Spr. 2:17; Mal. 2:14).“Een verbond is in de Bijbel een plechtige afspraak met beloften en afspraken die niet verbroken kunnen worden.” (p. 9) Op de trouwdag beloven echtgenoten dan ook elkaar liefde en trouw voor het leven en stemmen zij in met een aantal rechten en plichten die bij het huwelijk horen. De Bijbel noemt als plicht voor de man dat hij zijn vrouw liefheeft zoals Christus Zijn gemeente liefheeft (Ef. 5:25 e.v.). En als plicht voor de vrouw dat zij haar man erkent als haar hoofd en dat zij hem onderdanig is (Ef. 5:22-24). “Zo weerspiegelt het huwelijk een veel dieper verbond, namelijk het verbond tussen Christus en Zijn Bruidsgemeente” (p. 10).
In een huwelijk is het niet altijd ‘rozengeur en maneschijn’. De schrijver van het boekje heeft daar duidelijk oog voor gehad. Dit verhoogt de waarde van het boekje. Over het huwelijk was al heel veel geschreven. De waarde van het boekje bestaat dan ook niet zozeer daarin dat de schrijver nieuwe dingen naar voren brengt, maar dat hij de zaken op een eenvoudige en toegankelijke wijze vertelt in korte hoofdstukken. Daarom achten we dit een geschikt en waardevol boekje voor de jeugd, maar ook voor ouderen.
A. verwijs – in het spoor
Waarom heeft God het huwelijk ingesteld?
Het huwelijksformulier noemt drie redenen waarom God het huwelijk ingesteld heeft. Ten eerste “opdat de een den ander trouwelijk helpe en bijsta in alle dingen die tot het tijdelijke en eeuwige leven behoren”. “Door het huwelijk geeft God man en vrouw de meest toegewijde” levensgezel “met wie zij lief en leed mogen delen en op wie ze kunnen terugvallen” (p. 13). De auteur wijst er vervolgens in dit verband op dat een goed huwelijk ook tot zegen kan zijn voor anderen. Te weten “voor hun kinderen” als zij die krijgen mogen, voor hun “familie, vrienden en andere naasten” en indirect ook voor de kerk, al noemt de auteur de kerk hier niet letterlijk. Later feitelijk wel. Als hij Luther en zijn vrouw Catharina die hun huis openstelden voor studenten, tot een voorbeeld heeft gesteld om echtparen te bewegen ook hun huis open te stellen voor anderen, dan beveelt de auteur aan dit onder anderen voor “gemeenteleden” te doen die “eenzaam zijn of problemen hebben”. (p.62)
Als tweede reden waarom God het huwelijk ingesteld heeft, noemt het huwelijksformulier: “opdat zij hun kinderen die zij krijgen zullen, in de waarachtige kennis en vreze Gods, Hem ter eer, en tot hun zalig-heid opbrengen”. “De Heere gebruikt de eenwording van man en vrouw om te zorgen voor nieuwv leven en gezinnen te vormen. Dit is een belangrijke schakel waardoor God Zijn Koninkrijk bouwt” en uitbreidt (p.13).
En als derde reden noemt het huwelijksformulier “opdat een iegelijk, alle onkuisheid en boze lusten vermijdende, met een goede en geruste consciëntie moge leven. Want om hoererij te vermijden zal een iegelijk man zijn eigen vrouw hebben en een iegelijke vrouw haar eigen man”. Hierop gaat de auteur in hoofdstuk 10 in. “Voor de meeste mensen geldt”, zo stelt hij daar, “dat ze seksuele verlangens hebben en in het huwelijk biedt God de ruimte om deze gevoelens te delen”. “Je ziet in deze eenwording het wezen van het huwelijk: één vlees worden” Seksuele gemeenschap -als kroon op de wederzijdse liefde – “is de uitbeelding en versterking van de diepe eenheid van het huwelijk”. De schrijver stelt: “Seksualiteit is allereerst een middel om man en vrouw op een exclusieve manier met elkaar te verbinden. Als ze seksuele gemeenschap met iemand buiten het huwelijk zouden hebben, betekent dat een breuk in hun huwelijk. Daarnaast versterkt seksualiteit de intieme band tussen man en vrouw op een heel diepgaande fysieke en psychische manier. (…) Verder kunnen uit de gemeenschap tussen man en vrouw kinderen geboren worden.” En dan volgt er een opmerking die van veel belang is voor onze tijd: “Weliswaar leidt seksuele gemeenschap niet altijd tot een zwangerschap, maar het mag er ook niet van losgemaakt worden. God heeft seksualiteit immers samengevoegd met de mogelijkheid om kinderen te krijgen. Tegenwoordig verbreken stellen vaak de band tussen seksualiteit en vruchtbaarheid, bijvoorbeeld door het gebruik van anticonceptie, maar zo heeft God het niet bedoeld. Tenzij er zwaarwegende medische of psychische redenen zijn, mogen vruchtbaarheid en seksualiteit niet van elkaar losgekoppeld worden.” (p. 42-44).
Het huwelijk behoort te strekken tot eer en verheerlijking van God. Daartoe heeft God het bedoeld. “Het verbond tussen man en vrouw laat als het goed is, iets zien van Gods verbond met de Kerk en Zijn trouw daarin. De eenheid en de liefde tussen man en vrouw hoort iets te weerspiegelen van de eenheid en liefde tussen Christus en Zijn bruid.” (p.12).
Trouwen of samenwonen?
In hoofdstuk 4 geeft de auteur weer hoe er de laatste vijftig jaar veel veranderd is in Nederland met betrekking tot het huwelijk.3 Helaas niet ten goede. In het jaar 1970 vonden er per duizend inwoners van Nederland 9 tot 10 huwelijkssluitingen plaats. In het jaar 2024 waren er iets minder dan 4 huwelijkssluitingen per 1000 inwoners. Tegenwoordig worden er dus relatief gezien veel minder huwelijken gesloten. Een ander verschil is dat mensen nu op veel latere leeftijd trouwen. Gemiddeld genomen zo’n 12 jaar later dan in 1970. Dit houdt ook direct verband met het feit dat in 1970 tachtig procent vanaf hun trouwdag bij elkaar in één huis gingen wonen. Nu heeft vijfentachtig procent van de stellen die in het huwelijk treden, reeds samengewoond vóór hun trouwdag. Verder zijn er nu veel meer echtscheidingen dan in 1970.En toen waren er al veel in vergelijking met de eeuwen daarvoor. In 2024 gingen ruim 25.000 gehuwde stellen uit elkaar tegen 10.000 in 1970 (p. 20) Uit deze gegevens blijkt dus onder andere dat veel jeugdige stellen tegenwoordig samenwonen zonder gehuwd te zijn. Maar samenwonen of trouwen is een wezenlijk verschil. Geheel terecht merkt de auteur op: “Dat God Zélf het huwelijk heeft ingesteld, man en vrouw door Zijn hand samenbrengt tot een levenslang verbond en dat Hij daarover Zijn onmisbare zegen wil geven, dát zou al genoeg reden moeten zijn” om voor trouwen in plaats van voor samenwonen te kiezen (p. 23). Bij samenwonen is er immers geen sprake van zo’n levenslang verbond. Dit betekent dat de tweede stap in de Bijbelse volgorde van: (1) vader en moeder verlaten, (2) je hechten aan elkaar door publiek een levenslang verbond te sluiten en (3) het samen één vlees worden, te vinden in Genesis 2:24, bij het gaan samenwonen overgeslagen en gemist wordt. Deze Bijbelse volgorde is niet alleen iets dat slechts onder het Oude Verbond gold, maar deze komt ook in het Nieuwe Testament uitdrukkelijk terug (Matth.19:5, Mark. 10:7, Ef. 5:31), en geldt dus nog. Daarom gebiedt Paulus aan stellen die verlangen naar seksualiteit en niet meer kunnen wachten, om eerst te trouwen (1 Kor. 7:9), en veroordeelt hij seksualiteit vóór en buiten het huwelijk als een zich branden, als een vervallen tot onkuisheid (kanttek. 14).Verder wordt door de auteur als argument voor het huwelijk nog aangevoerd dat ouders bij het aangaan van een relatie nauw betrokken behoren te worden. “Bij een huwelijk zijn zij gewoonlijk getuigen. Dit is niet het geva1 als een stel gaat samenwonen”. Bij het gaan samenwonen is er meestentijds ook veel minder sprake van een publiek karakter. De gemeenschap wordt er niet echt bij betrokken. Daarnaast is het een feit dat stellen die eerst samenwonen, sneller uit elkaar gaan dan stellen die direct kiezen voor het huwelijk. “In Amerika gaat maar liefst twee derde van de stellen die eerst samenwonen, later alsnog uit elkaar.” (p. 27-28)
Welke gevaren bedreigen het huwelijk?
Soms bekruipt bij het lezen van dit boekje het gevoel alsof de auteur voor degenen die niet durven beamen dat ze het leven der genade deelachtig zijn, niet zoveel te zeggen heeft als het gaat over het huwelijk. Maar hoe het ook zij, de auteur heeft wel gelijk dat “de enige echte oplossing” tot bescherming tegen de gevaren en verleidingen die een huwelijk bedreigen, is het door genade verlost zijn van de heerschappij van de zonde en van satan. “Wie een burger is geworden van Gods Koninkrijk, leert om dat Koninkrijk de eerste plaats te geven in zijn leven en niet de wereld.” (p. 66) Geheel terecht stelt hij ook dat we zelf het grootste gevaar voor het huwelijk zijn. “Ons hart is van nature” immers “zondig en zelfzuchtig. In plaats van dat we de ander op de eerste plaats stellen, denken we vooral aan onszelf, ook in het huwelijk. ”Zolang onze eigen wensen en verlangens belangrijker zijn dan die van onze wederhelft, zolang we denken dat het huwelijk er vooral voor ons eigen geluk is en dat onze wederhelft er vooral voor ons moet zijn, dan is het geen wonder dat er frustraties groeien en tot uitbarsting komen in een huwelijk.
Als tweede, voortdurend bedreigend gevaar voor een huwelijk noemt hij “de wereld met haar verlokkingen en verleidingen. Door alle media zijn deze verleidingen dichter bij de mens dan ooit. Slechts een paar muisklikken zijn nodig om porno te zien of iemand op een spannende datingsite te brengen”, zo schrijft hij. “Een veilige afstand creëren tot deze verleidingen is daarom broodnodig.” (p. 64-65) Ja, wanneer gaan we eindelijk eens erkennen dat een ongefilterde smartphone sowieso onverantwoord is?
De auteur noemt verder nog drukte en sleur als gevaren waardoor men elkaar ongemerkt en geleidelijk aan uit het oog kan verliezen en uit elkaar kan groeien. Wat hij niet als een gevaar noemt en toch wel goed zou zijn geweest om het te noemen, is het feit dat bijvoorbeeld veel mannelijke collega’s de gewoonte hebben om hun vrouwelijke collega’s te zoenen en andersom als die jarig zijn, een jubileum te vieren hebben, enz. Ook in vriendengroepen gebeurt dit volop. Dit is in onze cultuur niet gepast. Zo’n vrije omgang kan ook leiden tot ongepaste relaties.
Een ander gevaar dat naar onze mening wat te wei-nig concreet uit de verf komt, is trouwen met een wederhelft die zichniet van harte aan de waarheid verbonden weet. Twee geloven op één kussen, daar slaapt immers de duivel tussen. En ook al kunnen ze het goed met elkaar vinden, zo’n ‘ongelijk’ huwe-lijk heeft helaas in veel gevallen tot gevolg dat beiden (uiteindelijk) de waarheid verlaten. Het is overigens niet zo dat de auteur daar helemaal aan voorbijgaat.Want hij stelt richting jongeren dat de belangrijkste vraag op weg naar het huwelijk “is of God jullie bij elkaar heeft gebracht en of de relatie in Gods gunst is. In een goede relatie versterk je elkaar in het zoe-ken naar en dienen van God.” (p. 30). Dit had alleen wat concreter en duidelijker gemogen.
Geen andere gronden voor scheiden
“Sommige huwelijken zijn een lijdensweg”, schrijft de auteur. “De liefde is ver te zoeken en de zonde grijpt op allerlei manieren om zich heen. “Toch mag een huwelijk in principe “niet beëindigd worden, stelt hij terecht. Het is een verbond voor het leven, totdat de dood je scheidt. Je bent door het huwelijk ‘één vlees’ geworden. De Heere Jezus zegt daar duidelijk over: Hetgeen dan God samengevoegd heeft, scheide de mens niet (Matth. 19:6b).” Echtscheiding is dus volgens Gods Woord niet geoorloofd. Of er moet sprake zijn van overspel. Dan laat de Schrift het toe (Matth.19:9),dan is het toegestaan om tot scheiding over te gaan, maar verplicht is het niet. Daarnaast kan het gebeuren dat van een echtpaar een van beiden Christen is geworden en dat de ander zich daaraan zeer ergert, om die reden het huis verlaat en beslist wil scheiden. In zo’n situatie behoeft de Christelijke echtgenoot dit niet koste wat kost tegen te gaan (1 Kor. 7:15). Maar andere gronden voor echtscheiding geeft de Bijbel niet. “Volgens sommige Christenen zijn er” echter “nog meer geoorloofde redenen waarom1 je uit elkaar zou mogen gaan. Maar, hoe begrijpelijk een echtscheiding soms ook kan zijn, de Bijbel laat er in andere situaties geen ruimte voor”, zo stelt de auteur geheel terecht.
Als “andere gronden” worden tegenwoordig ook in reformatorische kringen wel de moeilijke tot zeer schrijnende situaties genoemd die zich in huwelijken kunnen voordoen. De auteur geeft een voorbeeld van een moeilijke situatie: “Janine heeft al jaren een moeilijk huwelijk. Haar man is autistisch, drinkt regelmatig een glaasje te veel en kan vervolgens flink tegen haar tekeergaan.” Menigeen in reformatorische kring, tot psychologen en reformatorische commissies toe, adviseert in dergelijke situaties scheiding. De auteur gaat daar, zoals al aangegeven, niet in mee, omdat de Bijbel er geen ruimte voor laat. Wel voegt hij er nog aan toe: “In uiterste gevallen, zoals huiselijk geweld, kan het gerechtvaardigd zijn om (tijdelijk) uit elkaar te gaan vanwege de veiligheid. Toch geldt ook dan dat het echtpaar gericht moet zijn op herstel en al helemaal geen ruimte heeft om verder te gaan met iemand anders. De enige Bijbelse weg blijft terugkeer en verzoening. Scheiden lijkt soms een oplossing, maar brengt ook verdriet en moeite met zich mee, zeker als een echtpaar kinderen heeft. Beter kunnen echtgenoten blijven vechten voor hun huwelijk en met Gods genade en goede hulp een uitweg zoeken in moeilijke situaties.” (p.73).
Ten slotte
Het huwelijksformulier begint ermee dat de gehuwden “gewoonlijk velerhande tegenspoed en kruis vanwege de zonde overkomt”. In een huwelijk is het niet altijd ‘rozengeur en maneschijn’. De schrijver van het boekje heeft daar duidelijk oog voor gehad. Dit verhoogt de waarde van het boekje. Over het huwelijk was al heel veel geschreven. De waarde van het boekje bestaat dan ook niet zozeer daarin dat de schrijver nieuwe dingen naar voren brengt, maar dat hij de zaken op een eenvoudige en toegankelijke wijze vertelt in korte hoofdstukken. Daarom achten we dit een geschikt en waardevol boekje voor de jeugd, maar ook voor ouderen.
A.Verwijs
1) Voor het artikel over het eerste deeltje (M. Klaassen, Man-vrouw. Vragen en antwoorden over man-en vrouw-zijn), zie: In het Spoor, februarinummer 2025, p. 39-43.Het artikel over het tweede deeltje is verschenen in het decembernummer van 2025, p. 236-239.
2) M. Klaassen, Huwelijk. Vragen en antwoorden over het huwelijk, z.p. 2026, 80 pagina’s, prijs: € 9,95. Vanaf 10stuks:€ 4,75. Vanaf 60 stuks meer korting.
3) Zie ook: https://www.cbs.nl/nl-nl/cijfers/detail/37772ned
