Barbie-film: christenen hebben een beter voorbeeld

Barbie aan het stuur.
Leestijd: 4 minuten

‘Als je van Barbie houdt, is dit de film voor jou. Als je Barbie haat, is dit ook de film voor jou’. Met deze quote trekt de film Barbie sinds eind juli de aandacht. Met ongekend succes en een expliciete boodschap: Like her or hate her. Een evaluatie is op zijn plaats.   

De film Barbie is een groot succes. Wereldwijd heeft ze in korte tijd de grens van 1 miljard dollar opbrengst overschreden. Alleen al in Nederland gingen meer dan 1 miljoen bezoekers de film bekijken. Ook refo’s…. De iconische pop roept bij velen nostalgische herinneringen op aan de kinderjaren. Echter, wie meent dat Barbie niet meer is dan een kinderfilm heeft het mis. Het is een zeer doordachte film met een even doordachte boodschap: mannen zijn een gevaar voor vrouwen, daarom moeten vrouwen terugslaan.

De film: Barbie in de echte wereld
Barbie vertelt het verhaal van de hoofdpersoon, Barbie, die samen met haar vriend Ken vanuit Barbieland terechtkomt in de echte wereld. Ze doen daar de schokkende ontdekking dat deze wereld heel anders in elkaar zit dan Barbieland. Barbieland is een matriarchale wereld waar vrouwen de touwtjes in handen hebben. Kens leven staat volledig in het teken van Barbie, hij is niet meer dan een accessoire. De slagzin luidt dan ook ‘She’s everything, he is just Ken’. Dat niet Ken het eerst is, maar Barbie is bewust een verdraaide nabootsing van het scheppingsverhaal uit Genesis. Vormt de schepping van Adam het begin van een door mannen gedomineerde wereld (patriarchaat), in Barbieland is het precies andersom.

Echter, Kens bezoek aan de echte wereld leert hem dat het er daar heel anders aan toegaat. Zijn mannen in Barbieland nietszeggende wezens, in de echte wereld trekken ze aan de touwtjes en dat staat Ken wel aan. Terug in Barbieland probeert hij het patriarchaat in te voeren. Maar de Barbies geven zich niet zomaar gewonnen en vechten terug. Gevolg: Barbieland wordt voor de Barbies behouden en de oude grondwet weer in ere hersteld. Ken heeft verloren, Barbie gewonnen…

De boodschap: ‘anti-man’
De boodschap die de film meegeeft is minder onschuldig dan de suikerzoete buitenkant doet vermoedden. Volgens de Amerikaanse commentator Candace Owens gaat de film helemaal niet over Barbie, maar is het 1 uur en 54 minuten durende misandrie (afkeer van mannen). Ze signaleert dat Barbie past in een groeiende trend om alles wat masculien is als gevaarlijk te duiden. Onder het mom van het lijden dat vrouwen is aangedaan in een patriarchale wereld worden mannen door een toxisch feminisme in een kwaad daglicht gesteld. Als het omgekeerde gebeurd was – een film die vrouwen als idioot en bevooroordeeld afschildert – zou volgens haar de wereld te klein zijn geweest.  

De conservatieve commentator Matt Walsh hekelt de makers van de film dat ze onder het mom van een roze film kinderen indoctrineren met feministische ‘anti-man’ propaganda. Herien Wensink, chef kunstredactie bij De Volkskrant, stelde dat de film ‘een kitscherige meisjesfantasie op een bizarre manier aan een feministisch pamflet [koppelt] (…) En dat is een weloverwogen inhoudelijke boodschap’.

De film krijgt het voor elkaar, aldus ND-commentator Reina Wiskerke om Barbie ‘de ultieme drager te maken van idealen die zelfbewuste vrouwen vandaag de dag koesteren’. Barbies boodschap is dat je in het leven je eigen keuzes dient te maken en dat vrouwen hetzelfde kunnen als mannen. Barbie is alles: astronaut, rechter, dierenarts… Wat Barbie echter niet is, is getrouwd. En ook geen moeder. Ook daar gaat een stille boodschap van uit. Huwelijk en moederschap zijn residuen van een patriarchale wereld waarin vrouwen niet hun hart konden volgen, maar vanwege hun ondergeschikte positie en biologische constitutie genoodzaakt waren te trouwen en kinderen te krijgen. In de wereld van Barbie – en de echte wereld – hoeft dat echter niet meer.

Daarmee is Barbie eigenlijk een anti-Maria. In het Westen gold eeuwenlang Maria als icoon en ideaal van vrouwelijkheid. Haar zelfverloochening, dienstbaarheid en beschikbaarheid voor God en de naaste werden als nastrevenswaardig gezien. Dat is voorbij. Vandaag is Barbie het ideaal: de geëmancipeerde, succesvolle vrouw bij wie het helemaal om zichzelf draait: uiterlijk, status en carrière.     

Barbie of Maria
Volgens theologe Tabitha van Krimpen kunnen kerk en theologie wel een dosis ‘Barbie’ gebruiken. Liever niet, wat mij betreft. Eerlijk gezegd hebben we daar al teveel van meegekregen. Kerken en christenen zouden beter zich kunnen verdiepen in het (her)ontdekken van de Bijbelse visie op de roeping van man en vrouw. In het feministische plaatje zijn mannen en vrouwen uiteindelijk tegenstanders die met elkaar wedijveren. Wat wij nodig hebben is een tegencultuur waarin niet competitie, maar coöperatie vooropstaat, waar verscheidenheid niet langer als vloek, maar als zegen wordt gezien, ja een roeping. Want dat is het. De vrouw is geschapen voor de man, om hem te helpen, te dienen en te laten floreren. De man is geen tiran, maar van Godswege bekleed met gezag en geroepen in liefde te leiden, te zorgen en te beschermen –  en zo iets te reflecteren van Christus. Het huwelijk is geen beperking van je vrijheid, maar een oefenplaats voor geloof en liefde. Vruchtbaarheid en moederschap zijn geen biologische vloek, maar een reflectie van de God die Leven is.

Gelukkig hebben christenen betere voorbeelden dan Barbie. Zoals Maria. Beschikbaar voor God, beschikbaar voor het leven cijferde ze zichzelf weg. Naar zulke mensen ziet God om. De hoogmoedigen drijft Hij uiteen, nederigen verhoogt Hij (Luk. 2: 51) Godzijdank is de toekomst niet aan Barbies, maar aan Maria’s. ‘De zachtmoedigen zullen de aarde beërven’.


Gepubliceerd: 25-08-2023

Ook interessant

Werkisme negatief voor vruchtbaarheid

Werkisme leidt tot een lagere vruchtbaarheid. IVF moet de kinderwens later alsnog vervullen. Leren we onze kinderen ‘contra mundum’ te leven?

Vrouw gelukkig buiten het ambt

We zijn tegen de vrouw in het ambt. Waarom eigenlijk? De vrouw heeft de roeping om God te dienen als vrouw.

Help, een thuisblijfmoeder!?

Om maar met de deur in huis te vallen: ik ben een werkende moeder. Een thuiswerkende moeder, wel te verstaan. Tot de